kataktisi ixwn

Από τους πρώτους κιόλας μήνες της ζωής του ένα παιδί προσπαθεί να επικοινωνήσει με τα άτομα που το περιβάλλουν χρησιμοποιώντας ποικίλους λεκτικούς αλλά και μη λεκτικούς τρόπους. Από αρκετά νωρίς το παιδί στρέφει το κεφάλι εντοπίζοντας ήχους, χαμογελά, κλαίει, χρησιμοποιεί χειρονομίες, παράγει κραυγές και τους ήχους /m/, /p/, /b/ κατά το βάβισμα έτσι ώστε να τραβήξει την προσοχή αλλά και να εκφράσει ανάγκες του. Με την πάροδο του χρόνου, ένα παιδί ξεκινά να συνδυάζει μεγάλη ποικιλία ήχων κατά το βάβισμα, προσπαθεί να μιμηθεί τους ήχους και τον επιτονισμό των ενηλίκων έως ότου μετά το πέρας του πρώτου έτους ξεκινά να δημιουργεί τις πρώτες του λέξεις.

Κατά την προσχολική ηλικία πολύ συχνά οι γονείς εντοπίζουν μερικά λάθη στην ομιλία ενός παιδιού, με αποτέλεσμα να προκύπτουν ερωτήματα όπως «Πότε θα μιλήσει καθαρά;» , «Γιατί μπερδεύει ακόμη γραμματάκια;» ή «Πότε θα πει το ρ;».

Όπως αναμένεται, κατά την ανάπτυξή του ένα παιδί πραγματοποιεί αλματώδη εξέλιξη λεξιλογίου που του επιτρέπει να επικοινωνεί με τους γύρω του. Κατά τη διάρκεια αυτής της πορείας τα παιδιά συχνά πραγματοποιούν λάθη στην ομιλία όπως αντικαταστάσεις, παραλείψεις, αλλοιώσεις ήχων κ.α. Τα λάθη αυτά ωστόσο θα πρέπει να έχουν αποκατασταθεί περίπου μέχρι την ηλικία των 5;6 έως 6;0 ετών, όταν η ομιλία του παιδιού αναμένεται να  είναι «καθαρή» και να γίνεται εύκολα καταληπτή από τρίτους, χωρίς την παρουσία φωνολογικών διεργασιών.

Παρακάτω αναφέρονται τα τυπικά στάδια ανάπτυξης των φωνημάτων ανά ηλικιακή ομάδα:

Ηλικία

Φωνήματα

Συμπλέγματα

2,6 - 3 ετών

 μ, π, μπ, τ, κ, γκ

3 - 3,6 ετών

ν, β, γ, χ, ντ

3,6 – 4 ετών

φ, σ, ζ, λ

σπ, πλ, κλ, βλ, κν, πν, πχ, νγ

4 – 4,6 ετών

θ, δ

φλ, στ, σκ, ψ, ξ, χτ, τρ, κρ, δγ, ζμ, μν

4,6 – 5 ετών

Αναδύεται το ρ

σφ, βρ, ντρ, χν, ζγ, φτ, τσ, ντζ

5 – 5,6 ετών

Αναδύεται το ρ

γλ, γρ, στρ

5,6 – 6 ετών

ρ

δρ, θρ, χτρ

Ο παραπάνω πίνακας αναλύει τα στάδια της φωνολογικής εξέλιξης των παιδιών και είναι βασισμένος σε στοιχεία που προέκυψαν από την «Δοκιμασία Φωνητικής και Φωνολογικής Εξέλιξης» του Πανελλήνιου Συλλόγου Λογοπεδικών (ΠΣΛ).

Να σημειωθεί πως δεν έχουν χρησιμοποιηθεί τα σύμβολα του Διεθνούς  Φωνητικού Αλφάβητου-International Phonetic Alphabet (IPA) για λόγους διευκόλυνσης στην ανάγνωση του κειμένου από άτομα που δεν τα γνωρίζουν.

Εν κατακλείδι, πρέπει να τονιστεί πως κάθε παιδί είναι μοναδικό και συχνά ακολουθεί διαφορετικούς ρυθμούς κατάκτησης των φωνημάτων από αυτούς που αναφέρονται παραπάνω, χωρίς αυτό από μόνο του να αποτελεί σημαντικό λόγο ανησυχίας ως προς την εξελικτική πορεία του παιδιού.

Είναι όμως σημαντικό να έχουμε κατά νου πως η ομιλία ενός παιδιού αναμένεται να είναι εύκολα καταληπτή και ξεκάθαρη περίπου στην ηλικία των 5;6-6;0 ετών, όπως ήδη αναφέρθηκε παραπάνω. Η έγκαιρη παρέμβαση σε αρθρωτικές και φωνολογικές δυσκολίες θα επιτρέψει στο παιδί να συνδιαλέγεται με μεγαλύτερη άνεση και αυτοπεποίθηση με συνομήλικους αλλά και να αποφύγει πιθανές μαθησιακές δυσκολίες (λόγω σύνδεσης του προφορικού και γραπτού λόγου) κατά την ένταξή του στο δημοτικό σχολείο.

 

Δρακουλάκου Χριστοφίλη

Λογοθεραπεύτρια

 

Πηγές:

Γερμπανά, Ε. (2014). Επικοινωνιακές Διαταραχές Στα Παιδιά. Αθήνα: Εκδ. Παρισιάνου.

Πανελλήνιος  Σύλλογος  Λογοπεδικών (ΠΣΛ), (1995). Δοκιμασία Φωνητικής και Φωνολογικής Εξέλιξης. Αθήνα

Το Έργο μας

my gallery front

Επικοινωνία

"Ανάπτυξη" Καλαμάτας

Βασ. Όλγας 23 - Καλαμάτα

Τηλ. 2721028954

"Ανάπτυξη" Μεσσήνης

Δημ. Παύλου Πτωχού 10 - Μεσσήνη

Τηλ. 2722024065

E-mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.