practice learningΗ οικογένεια αποτελεί ουσιαστικά το πρώτο εκπαιδευτικό περιβάλλον με το οποίο έρχεται σε επαφή το παιδί. Η ανάπτυξή του γλωσσικά, γνωστικά, κοινωνικά και ψυχοσυναισθηματικά, καθώς και η σχολική του ετοιμότητα επηρεάζονται καθοριστικά από τα ερεθίσματα που δέχεται μέσα από το οικογενειακό του περιβάλλον. Φαίνεται ότι η έκθεση σε δραστηριότητες και παιχνίδια που προάγουν τη μάθηση και η παροχή πλούσιων ερεθισμάτων, μπορούν όχι μόνο να ενισχύσουν τη μαθησιακή ικανότητα του παιδιού, αλλά και να επιδράσουν στη γενικότερη νοητική του ανάπτυξη. Ας βοηθήσουμε, λοιπόν, τα παιδιά να ανακαλύψουν ότι η μάθηση μπορεί να επέλθει και εκτός σχολείου και να είναι διασκεδαστική.

Αρχικά, οι γονείς μπορούν να μεταφέρουν πληροφορίες στα παιδιά τους μέσα από τον απλό, καθημερινό λόγο χρησιμοποιώντας εκπαιδευτικά σχόλια όπως: «Ο ήλιος είναι επικίνδυνος, γι’ αυτό πρέπει να φοράμε καπέλο», «Πριν περάσουμε τον δρόμο, ελέγχουμε και από τις δύο πλευρές, αν έρχεται κάποιο αυτοκίνητο» κ.ά..

Στη συνέχεια ακολουθούν ιδέες για παιχνίδια και δραστηριότητες με στόχο την ανάπτυξη και εξάσκηση ποικίλων δεξιοτήτων. Εμπνευστείτε και αφήστε τη φαντασία σας ελεύθερη.

 

Παιχνίδια «χρήσιμα» στην καθημερινή ζωή

Οι άνθρωποι μαθαίνουν καλύτερα όταν συμμετέχουν σε δραστηριότητες που θεωρούν χρήσιμες για την πραγματική ζωή. Τα κατσαρολικά, τα φρούτα και άλλα πράγματα του σπιτιού μπορούν να γίνουν για τα παιδιά σημαντικό υλικό για την ευχαρίστηση, την εκπαίδευση και την ωρίμανσή τους. Μερικές ενδεικτικές δραστηριότητες για αυτόν το σκοπό είναι οι εξής:

  • Βάλτε τα μαθηματικά στην κουζίνα, ζητώντας από το παιδί να μετρήσει τα πιάτα για το τραπέζι.
  • Συνεργαστείτε για την παρασκευή ενός γλυκού ή φαγητού. Κάντε προβλέψεις για το τι μπορεί να χρειάζεται, διαβάστε μαζί τα υλικά και ελέγξτε τι υπάρχει στο σπίτι και τι θα χρειαστεί να αγοράσετε. Στη συνέχεια ζητήστε από το παιδί να διαβάζει τη συνταγή, ενώ εσείς εκτελείτε ή ακόμη καλύτερα δώστε του την ευκαιρία να μετρά τις ποσότητες των υλικών και να τα προσθέτει στο δοχείο παρασκευής.
  • Φτιάξτε κουλουράκια με γράμματα και αριθμούς.
  • Σουπερμάρκετ-μια μεγάλη σχολή:

Αναθέστε στο παιδί να γράψει τη λίστα μετα ψώνια(εξάσκηση στη γραφή), και συζητήστε για το πού μπορεί να βρει το κάθε είδος. Στο σουπερμάρκετ αναζητήστε μαζί τις πινακίδες που οδηγούν στα είδη της λίστας και αφήστε το να εντοπίσει τα προϊόντα. Αν δε βρίσκει κάτι παροτρύνετε το παιδί να ρωτήσεικάποιον υπάλληλο(κοινωνικοποίηση). Συγκρίνετε τις τιμές των προϊόντων. Ζητήστε του να υπολογίσει πόσο κάνουν αυτά που βάλατε στο καλάθι, για να δείτε αν φτάνουν τα χρήματα που έχετε(μαθηματικά). Στο ταμείο περιμένετε όμορφα τη σειρά σας. Αν η ηλικία και οι δυνατότητες του παιδιού το επιτρέπουν, αφήστε το να πληρώσει και να πάρει τα ρέστα. Στο σπίτι ταξινομήστε και τοποθετήστε τα προϊόντα μαζί.

  • Η ταξινόμηση και ομαδοποίηση αντικειμένων δίνει στα παιδιά την ευκαιρία να παρατηρούν σχήματα, να συγκρίνουν και να αντιπαραθέτουν μεγέθη και άλλες διαστάσεις, όπως το βάρος. Παρακινείστε τα παιδιά να ταξινομήσουν τα παιχνίδια τους ανά κατηγορία ή χρώμα. Το ίδιο μπορεί να γίνει με φρούτα, λαχανικά, μαχαιροπίρουνα ή ρούχα(π.χ. ζητήστε να ζευγαρώσουν τις κάλτσες τους). Προσπαθήστε οι προτροπές να γίνονται με τρόπο που βοηθά τα παιδιά να συνειδητοποιήσουν την αναγκαιότητα αυτών των διαδικασιών, π.χ. «Παρατήρησα ότι δυσκολεύτηκες να βρεις το πάζλ, γιατί το κουτί του έχει μπερδευτεί  με τα επιτραπέζια παιχνίδια. Τι νομίζεις ότι θα μπορούσαμε να κάνουμε για να βρίσκεις ευκολότερα το πάζλ που θέλεις κάθε φορά;».
  • Η φυσική είναι ένα ακόμη «κρυφό» μάθημα χρήσιμο στην καθημερινή ζωή. Φυτέψτε σπόρους ή μικρά φυτά και συζητήστε, τι χρειάζονται για να μεγαλώσουν(φώς, νερό, αέρα).Κατόπιν, παρακινείστε το παιδί να παρακολουθεί την ανάπτυξή τους και να καταγράφει τις αλλαγές.

Παιχνίδια κοινωνικής αλληλεπίδρασης

Καθώς η μάθηση είναι κοινωνική δραστηριότητα, η κοινωνική αλληλεπίδραση είναι η βασική δραστηριότητα μέσα από την οποία συντελείται. Για την εξάσκηση δεξιοτήτωνκοινωνικής αλληλεπίδρασης, προτείνονται τα εξής:

  • Τα επιτραπέζια παιχνίδια είναι ιδανικά για να συγκεντρώσουν την οικογένεια γύρω από ένα τραπέζι και ταυτόχρονα προσφέρουν γενικές, αριθμητικές και εκφραστικές γνώσεις, καθώς και γνώσεις λέξεων και διαχείρισης καταστάσεων. Διαβάστε μαζί με τα παιδιά τους κανόνες(ανάγνωση) και συζητήστε την αναγκαιότητα της ύπαρξης τους και τη σημασία του να τηρούνται από όλους(π.χ. περιμένουμε τη σειρά μας για να ρίξουμε το ζάρι). Ανατρέξτε στη συζήτηση αυτή, όταν χρειαστεί να τηρηθούν κανόνες σε ένα πιο απαιτητικό πλαίσιο(π.χ. στο κυλικείο/στην τράπεζα στέκομαι στην ουρά μέχρι να έρθει η σειρά μου).
  • Το κυνήγι των αριθμών είναι ακόμη ένα παιχνίδι που απαιτεί «μεγάλη παρέα» και προσφέρει εκτόνωση, διασκέδαση και εκμάθηση αριθμών. Ξεκινήστε ζωγραφίζοντας με κιμωλία αριθμούς στο έδαφος. Ένα παιδί αναλαμβάνει τον ρόλο του εκφωνητή. Αυτό απαιτεί από τα παιδιά συνεργασία, ώστε να αποφασίσουν τον τρόπο που θα οριστεί ο εκφωνητής. Έτσι, μαθαίνουν να προτείνουν, να διαχειρίζονται τις διαφωνίες και να υποχωρούν. Στη συνέχεια, ο εκφωνητής φωνάζει έναν αριθμό και όποιος από τους υπόλοιπους φτάσει πρώτος στον σωστό αριθμό, κερδίζει.
  • Το επόμενο παιχνίδι εστιάζει στην ανάπτυξη της περιγραφικής ικανότητας και ονομάζεται «Μάντεψε τι βλέπω». Εντοπίστε το αντικείμενο του σπιτιού που θέλετε να περιγράψετε και προσπαθήστε να κατευθύνετε τον/τους συμπαίκτες σας στη σωστή απάντηση με προτάσεις όπως: «Βλέπω κάτι που είναι… που αρχίζει από… που έχει…». Γίνετε πρώτα εσείς το πρότυπο αυτής της διαδικασίας και στη συνέχεια βάλτε το παιδί σε αυτή τη θέση. Κερδίζει όποιος καταφέρει να περιγράψει σωστά τα περισσότερα αντικείμενα.

Παιχνίδια ανάγνωσης, γραφής και έκφρασης

  • ανάγνωση ενός εξωσχολικού βιβλίου είναι μια ευχάριστη και ταυτόχρονα πολύτιμη για τη γνωστική ανάπτυξη του παιδιού δραστηριότητα. Διαβάστε τον τίτλο του βιβλίου που επιλέξατε και καλέστε το παιδί να φανταστεί για ποιο πράγμα μιλάει. Συνεχίστε την ανάγνωση, δείχνοντας πάντα με το δάχτυλό σας τη φορά της ανάγνωσης και τις λέξεις που διαβάζετε(ειδικά όταν πρόκειται για παιδιά μικρής ηλικίας). Συζητήστε με το παιδί για την υπόθεση ή τα πρόσωπα της ιστορίας. Στη συνέχεια, ρωτήστε το αν θα ήθελε να αλλάξει κάτι στον τρόπο που αντιδρούν οι ήρωες. Έτσι, εκτός από εξάσκηση στην ανάγνωση και στην έκφραση, προκύπτουν και ιδέες αντιμετώπισης καταστάσεων.
  • Τα σταυρόλεξα και η κρεμάλα είναι επίσης παιχνίδια που ενισχύουν τη γραφή, την απόκτηση γνώσεων και τη συγκέντρωση.
  • Ενθαρρύνετε το παιδί να κρατάει ημερολόγιο, γράφοντας στο τέλος της ημέρας πώς πέρασε («Πού πήγε;», «Με ποιόν έπαιξε;», «Τι αταξίες έκανε;» κλπ.).Ακόμη και μια παράγραφος ή μερικές απλές προτάσεις, θα είναι κέρδος. Εμπλουτίστε τις σελίδες με λουλούδια, ζωγραφιές, κοχύλια και ό,τι του αρέσει για να προσελκύσετε το ενδιαφέρον του. Στο τέλος, μπορεί να μοιραστεί το έργο του με τη γιαγιά, τον θείο ή τους φίλους του.
  • Ένα ακόμη παιχνίδι που λατρεύουν τα παιδιά και είναι ιδανικό για την εξάσκηση δεξιοτήτων γραφής και ανάγνωσης είναι ο κρυμμένος θησαυρός. Η γενική ιδέα του παιχνιδιού είναι ότι το πρώτο στοιχείο οδηγεί σε μια θέση, η οποία έχει ένα στοιχείο που οδηγεί σε μια άλλη θέση και ούτω καθεξής μέχρι να φτάσουμε στον θησαυρό. Το παιδί καλείται να βρει ένα «θησαυρό», λύνοντας μια σειρά από γρίφους προσαρμοσμένους στην ηλικία του, οι οποίοι το οδηγούν σταδιακά σε διάφορες κρυψώνες με γρίφους και στην τελικήβρίσκεται ο θησαυρός (π.χ. «Στο αντικείμενο αυτό, μαγειρεύω φαγητό»-κατσαρόλα, «Αν πατήσω το κουμπί, τρέχει το νερό βροχή»-καζανάκι κλπ.). Γράψτε λοιπόν σημειώματα και αρχίστε το ψάξιμο!

Και, επειδή όπως ξέρουμε, στα παιδιά αρέσει κάποιες φορές να έχουν ηγετικούς ρόλους, μια ακόμη ευκαιρία για εξάσκηση εμφανίζεται. Αφήστε το παιδί να γίνει δάσκαλος, με μαθητή εσάς. Κάντε από μόνοι σας κάποια λαθάκια, ώστε να δώσετε στο παιδί τη δυνατότητα να σας διορθώσει, παρεμβαίνοντας, φυσικά, όταν κάνει κάποιο λάθος.

Κλείνοντας, αξίζει να σημειωθεί πως κάθε παιδί μαθαίνει με το δικό του τρόπο και το δικό του ρυθμό. Αν κατανοήσουμε πώς μαθαίνει το δικό μας παιδί(οπτικός τύπος: μάθηση μέσω της όρασης/ ακουστικός: μάθηση μέσω της ακοής/ κιναισθητικός τύπος: μάθηση μέσω της πράξης, της αφής και της κίνησης), η εκπαίδευσή του μπορεί να γίνει μια καλύτερη εμπειρία για όλους. Όταν γνωρίζουμε τον πιο αποτελεσματικό τρόπο μάθησης του παιδιού, μπορούμε να το βοηθήσουμε να μαθαίνει καλύτερα και με λιγότερη προσπάθεια. Ακόμη όμως, και όταν αυτό δε συμβεί, δείχνουμε υπομονή και κατανόηση. Παραμένουμε θετικοί, επικεντρωνόμαστε στην πρόοδό του και προσπαθούμε να του περάσουμε τη νοοτροπία πως τα λάθη γίνονται για να βελτιωνόμαστε.

 

Ιωάννα Θεοφιλοπούλου

Ψυχολόγος στο

Κέντρο ΑΝΑΠΤΥΞΗ

 

 

Το Έργο μας

my gallery front

Επικοινωνία

"Ανάπτυξη" Καλαμάτας

Βασ. Όλγας 23 - Καλαμάτα

Τηλ. 2721028954

"Ανάπτυξη" Μεσσήνης

Δημ. Παύλου Πτωχού 10 - Μεσσήνη

Τηλ. 2722024065

E-mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.