stuttering textΙστορική Αναδρομή

Ο Τραυλισμός χρονολογείται από τον 4ο αιώνα π.Χ. που έγινε γνωστός από τον ρήτορα Δημοσθένη, ο οποίος είχε τραυλισμό και προσπάθησε να τον θεραπεύσει τοποθετώντας πετραδάκια κάτω από την γλώσσα του. Επίσης, ο τραυλισμός αναφέρεται και σε πολλά σημεία της Βίβλου, με τον Μωυσή και τον Ησαΐα να εκδηλώνουν συχνά συμπτώματα τραυλισμού. Ακόμη, νεότερες προσωπικότητες της ιστορίας με τραυλισμό ήταν ο Βασιλιάς Γεώργιος ΣΤ΄ της Αγγλίας, ο Μέγας Ναπολέων, ο Winston Churchill, ο Lenin, ο Theodore Roosvelt κ.ά.

Τι είναι ο τραυλισμός;

Ο τραυλισμός είναι μια διαταραχή της ροής της ομιλίας του ατόμου.

Ο κάθε άνθρωπος μπορεί να εμφανίσει στην ομιλία του κατά καιρούς τέτοιου είδους συμπτώματα (επαναλήψεις, μπλοκαρίσματα, επιμηκύνσεις και άλλα, τα οποία αναφέρονται αναλυτικότερα παρακάτω), χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι έχει τραυλισμό. Η διαφορά μεταξύ εκείνου που τραυλίζει και εκείνου που εμφανίζει φυσιολογικές αστάθειες στη ροή της ομιλίας του έγκειται στον αριθμό των ασταθειών καθώς επίσης και στην μορφή αυτών.

Επιδημιολογικά στοιχεία

Περίπου 5% των παιδιών προσχολικής ηλικίας περνούν από μία φάση δυσχέρειας στη ροή της ομιλίας που κρατάει έξι μήνες ή και περισσότερο. Τα 3/4 των παιδιών που αρχίζουν να τραυλίζουν θα ξεπεράσουν τη δυσκολία τους στη διάρκεια της προσχολικής ηλικίας, ενώ στο 1% περίπου του γενικού πληθυσμού θα εγκατασταθεί ένα μακροχρόνιο πρόβλημα. Η αναλογία αγοριών-κοριτσιών που τραυλίζουν εμφανίζεται ίση κατά την εκδήλωση της δυσκολίας, αλλά μελέτες δείχνουν ότι στον πληθυσμό των παιδιών που συνεχίζουν να τραυλίζουν και στη σχολική ηλικία, τα αγόρια είναι 3-4 φορές περισσότερα απ’ ό,τι τα κορίτσια.

Αιτιολογία

Τα αίτια του τραυλισμού δεν είναι σαφή. Ο τραυλισμός θεωρείται ένα πολυπαραγοντικό φαινόμενο. Υπάρχουν ισχυρές ερευνητικές αποδείξεις που καταδεικνύουν ότι ο τραυλισμός εκδηλώνεται ως συνδυασμός εγγενών και περιβαλλοντικών παραγόντων. Άλλες παράμετροι που μπορεί να επηρεάσουν είναι ο λόγος, η γλώσσα και η προσωπικότητα του παιδιού. Μπορεί να εμφανιστεί και στους ενήλικες νευρογενής επίκτητος τραυλισμός μετά από παθήσεις, όπως εγκεφαλικό επεισόδιο ή κρανιοεγκεφαλική κάκωση ή ψυχογενής επίκτητος τραυλισμός μετά από κάποιο τραυματικό επεισόδιο.

Ωστόσο για ένα μεγάλο αριθμό παιδιών που τραυλίζουν δεν υπάρχει ούτε κληρονομικό ιστορικό τραυλισμού, ούτε ξεκάθαρες ενδείξεις εγκεφαλικής βλάβης.

Χαρακτηριστικά Τραυλισμού

Τα χαρακτηριστικά του τραυλισμού χωρίζονται σε δύο βασικές κατηγορίες: α) τις βασικές ή πρωτεύουσες συμπεριφορές και β) τις δευτερεύουσες ή συνοδές συμπεριφορές. Με την πάροδο των χρόνων άλλη μια τρίτη ομάδα χαρακτηριστικών προστέθηκε: τα συναισθήματα και οι πεποιθήσεις. Βέβαια πρέπει να αναφερθεί πως οι συμπεριφορές που θα αναφερθούν δεν παρουσιάζονται πάντα και σε όλα τα άτομα που εμφανίζουν τραυλισμό.

α) Πρωτεύουσες ή βασικές συμπεριφορές – Εμφανή χαρακτηριστικά της ομιλίας

  • Επαναλήψεις ήχων, συλλαβών, λέξεων ή φράσεων

Παραδείγματα: Μαμά έ- έ- έ- έ φυγε ο μπαμπάς , Το πο- πο- πο- πο δήλατο χάλασε!, Η Μαρία μιλάει με τη τη τη φίλη της στο τηλέφωνο!, Κι εγώ κι εγώ κι εγώ θέλω να έρθω!

  • Επιμηκύνσεις, δηλαδή δυσρυθμίες κατά τις οποίες παρατηρείται παράταση ηχηρών και άηχων ήχων και εμπνεόμενου αέρα, ενώ οι αρθρωτές που τους παράγουν παραμένουν στην ίδια θέση.

 Παραδείγματα: σσσσσ οκολάτα, κκκκκκκ άτσε

  • Μπλοκαρίσματα, δηλαδή παράλληλη ακατάληπτη διακοπή της ροής του εμπνεόμενου αέρα και των αρθρωτικών κινήσεων.

Παραδείγματα: φ (παύση) αγητό, Θ (παύση) έλω

β) Δευτερεύουσες ή Συνοδές Συμπεριφορές

Χωρίζονται σε δύο κατηγορίες, τις συμπεριφορές διαφυγής και τις συμπεριφορές αποφυγής.

Συμπεριφορές διαφυγής, δηλαδή τρόποι με τους οποίους το άτομο που τραυλίζει προσπαθεί να διαφύγει από τις δυσρυθμίες:

  • έντονο κλείσιμο των ματιών
  • κούνημα κεφαλής ή άκρων
  • ένταση στους μύες του λαιμού
  • συχνές εναλλαγές της έντασης της φωνής
  • αύξηση του ρυθμού ομιλίας

Συμπεριφορές αποφυγής, δηλαδή λεκτικές και σωματικές συμπεριφορές που πραγματοποιεί το άτομο που τραυλίζει προτού ξεκινήσει μια δυσρυθμία προκειμένου να την αποφύγει:

  • παρεμβολές ήχων και λέξεων ανάμεσα στις λέξεις, π.χ. «εεεεε»
  • αντικαταστάσεις λέξεων
  • «κρύψιμο» του στόματος με το χέρι
  • γύρισμα του λαιμού προς άλλη κατεύθυνση

γ) Συναισθήματα και Πεποιθήσεις- Ψυχολογικές Εκφάνσεις

H ύπαρξη του τραυλισμού μπορεί να δημιουργήσει στα άτομα συναισθήματα αποτυχίας, απογοήτευσης, ενοχής, χαμηλής αυτοεκτίμησης και μελαγχολίας. Επίσης, παρουσιάζουν μεγαλύτερα επίπεδα άγχους, ειδικά σε καταστάσεις και συνθήκες που απαιτούν λεκτική απόδοση.

Παραδείγματα τέτοιων συμπεριφορών άγχους είναι:

  • οι φοβίες
  • οι διαταραχές ύπνου
  • η ενούρηση
  • η αντιδραστική συμπεριφορά
  • η ονυχοφαγία
  • οι εμμονές
  • οι ψυχαναγκασμοί
  • οι δύσκολες διαπροσωπικές σχέσεις.

Είδη Τραυλισμού

Εξελικτικός τραυλισμός: εμφανίζεται από 18-12 μηνών. Πολύ συχνά συναντάται σε ηλικία 2-5 ετών. Συνήθως τα περισσότερα παιδιά παρουσιάζουν έναρξη συμπτωμάτων σε ηλικία 2-3 ετών. Οι δυσρυθμίες που εμφανίζονται πριν τα 3 έτη έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να καταταχθούν στις φυσιολογικές δυσρυθμίες. Η έναρξη του εξελικτικού τραυλισμού μπορεί να είναι ξαφνική ή σταδιακή και συνεχόμενη ή σποραδική  (δηλαδή μπορεί να έρχεται και να φεύγει μέχρι να καθιερωθεί).

Ψυχογενής Επίκτητος Τραυλισμός: εμφανίζεται στην εφηβεία ή την ενήλικη ζωή μετά από έντονο άγχος. Όμως, αν ξαναεμφανιστεί στη ζωή του ατόμου που είχε εμφανίσει ψυχογενή επίκτητο τραυλισμό, ακόμα κι αν εμφανίστηκε ξανά από άγχος, τότε κατατάσσεται στον εξελικτικό τραυλισμό. Γενικά, ο ψυχογενής επίκτητος τραυλισμός έχει τα ίδια χαρακτηριστικά με τον επίκτητο τραυλισμό αν και δεν υπάρχει ιστορικό τραυλισμού κατά την παιδική ηλικία.

Νευρογενής επίκτητος τραυλισμός: οι αιτίες που τον προκαλούν είναι συνήθως εγκεφαλικό επεισόδιο, κρανιοεγκεφαλική κάκωση, εγκεφαλικοί όγκοι, λήψη φαρμάκων και σπανίως άνοια. Τα συμπτώματα είναι ανάλογα της εγκεφαλικής βλάβης που το προκάλεσε, πχ. στο εγκεφαλικό συνήθως παρατηρούνται επαναλήψεις συλλαβών, φράσεων και σπανιότερα επιμηκύνσεις και μπλοκαρίσματα. Στην κρανιοεγκεφαλική κάκωση παρατηρούνται επαναλήψεις με ακανόνιστο ρυθμό και ακατάληπτος λόγος. Οι δευτερεύουσες συμπεριφορές μπορεί να εμφανίζονται αλλά είναι ήπιες.

Ταχυλαλία: συχνά εμφανίζεται σε άτομα που έχουν και εξελικτικό τραυλισμό, όμως είναι μια ξεχωριστή διαταραχή που έχει διακριτές διαφορές από τον εξελικτικό και επίμονο τραυλισμό. Ως χαρακτηριστικά εμφανίζονται η γρήγορη, δυσρυθμική, ανοργάνωτη και ακατάληπτη ομιλία. Συχνά παρατηρούνται αναθεωρήσεις, επαναλήψεις και οι δισταγμοί σε λέξεις και φράσεις. Ο γρήγορος ρυθμός ομιλίας εμφανίζεται ως εκρήξεις, δεν παρατηρείται δηλαδή καθ΄ όλη τη διάρκεια της ομιλίας. Επίσης, η γρήγορη ομιλία μπορεί να μην υπάρχει, αν και τις περισσότερες φορές είναι εμφανής. Σίγουρα, όμως, είναι εμφανή τα προβλήματα σχηματισμού του λόγου. Τα άτομα αυτά δεν έχουν αίσθηση της δυσκολίας τους. Η διαταραχή αυτή αναφέρεται ως διαταραχή της ροής της ομιλίας και του λόγου.

Θεραπεία

Ο τραυλισμός είναι μια σύνθετη διαταραχή που επιζητεί τη συνδρομή τόσο του λογοπαθεραπευτή όσο και του ψυχολόγου, τόσο με το άτομο που τραυλίζει, όσο και με το οικογενειακό του περιβάλλον.

Η θεραπεία με τον λογοπαθεραπευτή περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, μια σειρά ασκήσεων απευαισθητοποίησης από τις προσμονές και τις αποφυγές του ατόμου με τραυλισμό, χαλάρωση των φωνητικών αρθρωτικών οργάνων, αναπνευστικές κινήσεις και ασκήσεις ρυθμού.

Στόχος είναι η αποκατάσταση της ροής της ομιλίας. Εκείνο, βέβαια που πρέπει να γνωρίζει ο ασθενής και το περιβάλλον του είναι ότι η θεραπεία συνήθως βοηθά στη βελτίωση και όχι στην πλήρη αποκατάσταση.

Αναστασία Σινγκ

Λογοθεραπεύτρια στο Κέντρο “Ανάπτυξη”

Πηγές:

Ζιάκα, Ε. (2018), Τραυλισμός σε παιδιά προσχολικής και σχολικής ηλικίας (Αδημοσίευτη Μεταπτυχιακή Εργασία), Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου, Ιωάννινα

Μαλανδράκη, Γ. Α. (2012), Εξελικτικός& Επίμονος Τραυλισμός. Αθήνα: Αυτοέκδοση

Ρουσοχατζάκη, Μ. (2012), Τραυλισμός. Ανακτήθηκε 3 Απριλίου 2020 από https://www.iatronet.gr/ygeia/paidiatriki/article/17838/travlismos.html

Το παιδί μου τραυλίζει. Προς τον παιδίατρο (χ.η.), Ανακτήθηκε 3 Απριλίου 2020 από https://www.stutteringhelp.org/sites/default/files/TheChildWhoStuttersPediatricianGreek.pdf

 Τραυλισμός (χ.η.), Ανακτήθηκε 3 Απριλίου 2020 από https://paidiatriko.gr/el/asthenies/traylismos

Το Έργο μας

my gallery front

Επικοινωνία

"Ανάπτυξη" Καλαμάτας

Βασ. Όλγας 23 - Καλαμάτα

Τηλ. 2721028954

"Ανάπτυξη" Μεσσήνης

Δημ. Παύλου Πτωχού 10 - Μεσσήνη

Τηλ. 2722024065

E-mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.