IMG 6329

Τι είναι οι σχιστίες;

Σχιστίες είναι οι ανατομικές δυσπλασίες / δυσμορφίες όπου διαχωρίζουν κατά μήκος δύο τμήματα μαλακών ή σκληρών ιστών, που θα έπρεπε να είναι μεταξύ τους ενωμένα σε ενιαίο όργανο κατά την εμβρυακή διάπλασή τους. Είναι μία από τις πιο συνήθεις γναθοπροσωπικές δυσμορφίες και μπορούν να υπάρχουν σε ένα ή περισσότερα μέρη της στοματο-ρινο-φαρυγγικής κοιλότητας, τα οποία είναι η σκληρή υπερώα, η μαλθακή υπερώα, το άνω χείλος, το κάτω χείλος, η φατνική απόφυση και η μύτη.

Ποιοι είναι οι κυριότεροι τύποι σχιστιών;

Οι κυριότεροι τύποι σχιστιών είναι :

  • Η χειλεοσχιστία, όπου η σχιστία εμφανίζεται στο άνω ή στο κάτω χείλος ή και στα δύο χείλη ή / και στο φατνίο και μπορεί να είναι μονόπλευρη ή αμφοτερόπλευρη. Είναι δηλαδή ο διαχωρισμός μίας ή και των δύο πλευρών του άνω χείλους ή / και του φατνίου. Η χειλεοσχιστία αντιμετωπίζεται χειρουργικά όταν το βρέφος μπορεί να υποβληθεί σε αναισθησία, συνήθως σε ηλικία 3ων μηνών.
  • Η υπερωοσχιστία, η οποία αναφέρεται στο διαχωρισμό των δύο υπερωικών πετάλων στη μέση γραμμή και μπορεί να περιλαμβάνει τη σκληρή ή τη μαλθακή υπερώα ή και τα δύο τμήματα. Με απλά λόγια είναι ένα άνοιγμα στον ουρανίσκο που μπορεί να αφορά μόνο τη μαλθακή υπερώα, το οποίο όμως μπορεί να επεκτείνεται και πιο πολύ, έτσι ώστε να διαχωρίζει και το σκληρό τμήμα της. Η υπερωοσχιστία αντιμετωπίζεται χειρουργικά σε ηλικία 6 – 12 μηνών.
  • Η χειλεο – υπερωοσχιστία, στην οποία υπάρχει συνδυασμός και των δύο ειδών σχιστιών και η οποία μπορεί να είναι μονόπλευρη ή αμφοτερόπλευρη. Συνυπάρχει δηλαδή διαχωρισμός στον ουρανίσκο και στο χείλος.
  • Η υποβλεννογόνεια σχιστία, στην οποία στη θέση της υπερώας υπάρχει μεμβρανώδης ιστός και πολλές φορές παρατηρείται και δισχιδής σταφυλή.

Ποιες είναι οι αναμενόμενες δυσκολίες ομιλίας;

Οι δυσκολίες που παρουσιάζονται στην  ομιλία  σε ένα παιδί με κρανιοπροσωπικές δυσμορφίες σχετίζονται αρχικά με την εστία της ανατομικής δυσμορφίας και εμφανίζονται κυρίως στα υποσυστήματα της αντήχησης, της άρθρωσης και της φώνησης.

Αντήχηση:

Ο ανεπαρκής έλεγχος του αέρα και η διαταραχή της συνεργασίας της ρινικής και στοματικής κοιλότητας  μπορούν να προκαλέσουν  ποικίλες διαταραχές αντήχησης στη στοματο-ρινο-φαρυγγική κοιλότητα, όπως:

  • υπερρινικότητα, δηλ. υπερβολική ποσότητα αέρα περνά από τη ρινική κοιλότητα
  • υπορρινικότητα, δηλ. μικρή ποσότητα αέρα περνά από τη ρινική κοιλότητα, λόγω κάποιας ρινικής απόφραξης
  • μεικτή ρινικότητα, δηλ. εμφάνιση και υπερρινικότητας και υπορρινικότητας
  • ρινολαλία, δηλ. η έντονη διαφυγή αέρα από τη μύτη, κατά την ομιλία

Άρθρωση:

Εφόσον υπάρχει διαφυγή του αέρα προς ή από τη ρινική κοιλότητα, είναι αναμενόμενο να επηρεαστεί και η άρθρωση των συμφώνων, που για την παραγωγή τους απαιτούν μεγάλη ενδοστοματική πίεση για τα στιγμιαία (π.χ. «π», «τ»), τα τριβόμενα (π.χ. «φ», «σ») και τα προστριβόμενα (π.χ. «τσ»)  σύμφωνα καθώς και έρρινη αντήχηση για τα έρρινα σύμφωνα («μ», «ν») με αποτέλεσμα την παραγωγή αντισταθμιστικών, αποκλινόντων  φωνολογικών σχημάτων. Επιπλέον, τα παιδιά με υπερωοσχιστία χαρακτηρίζονται από ακατάλληλη θέση της γλώσσας και μειωμένη αισθητηριακή αντίληψη της στοματικής κοιλότητας για την ορθή παραγωγή φωνημάτων.

Φώνηση:

Ενδεχομένως υπάρχουν και προβλήματα φώνησης,  γιατί δημιουργείται  έντονη μυϊκή ένταση στον λάρυγγα  λόγω της προσπάθειας να γίνει η ομιλία καταληπτή και να επιτευχθούν οι κατάλληλες εναλλαγές στο ύψος και στην ένταση της φωνής. Μπορεί να εμφανιστούν συμπτώματα που αφορούν την ποιότητα της φωνής, όπως:

  • Χαμηλή ένταση φωνής στην προσπάθεια απόκρυψης της υπερρινικότητας
  • Αδύναμη ή πεπιεσμένη φωνή.

Εκτός από τα παραπάνω προβλήματα, τα παιδιά με σχιστίες παρουσιάζουν συγχρόνως και άλλες διαταραχές λόγου και ομιλίας, όπως καθυστέρηση στην έναρξη της ομιλίας και καθυστερημένη και αποκλίνουσα φωνολογική μορφοσυντακτική ανάπτυξη με πολλαπλές φωνολογικές αντικαταστάσεις με χρήση «αντισταθμιστικών» φωνημάτων, συνήθως σε οπίσθιες θέσεις.

Ο ρόλος του λογοθεραπευτή:

Για την αποκατάσταση των σχιστιών χρειάζεται η συνεργασία μιας ευρύτερης διεπιστημονικής ομάδας που συμπεριλαμβάνει τις ειδικότητες του ειδικού πλαστικού  χειρούργου, του προσθετολόγου - οδοντιάτρου, του ωτορινολαρυγγολόγου, του λογοθεραπευτή, του ακοολόγου, του ψυχολόγου και του κοινωνικού λειτουργού. Όσον αφορά στην ιατρική αποκατάσταση, απαιτούνται αρχικά  χειρουργικές επεμβάσεις και πριν την ιατρική επέμβαση  αλλά και μετά το πέρας αυτής,  θα πρέπει να γίνει έγκαιρη και έγκυρη αξιολόγηση των δυσκολιών του παιδιού σε συνδυασμό με τη συμβουλευτική γονέων  για εναλλακτικούς τρόπους σίτισης και για την αποκατάσταση τόσο της ομιλίας όσο και του λόγου του παιδιού.

 

 

Καρόλα Folle  - Αλέπη

Κλιν. Ψυχολόγος MSc – Παιδοψυχολόγος

Λογοθεραπεύτρια

Διευθύντρια του Κέντρου «ΑΝΑΠΤΥΞΗ»

 

 

Πηγές:

Οκαλίδου, Α. (2008). Ομιλία: Ανάπτυξη και διαταραχές τεμαχικής δομής. Μέσα σε: Δ. Νικολόπουλος. Γλωσσική Ανάπτυξη και Διαταραχές. Αθήνα: Εκδ. Τόπος

Hedge, M.N. (2007). Hegde's PocketGuide to Assessment in  Speech-Language Pathology, 3rd Edition. Delmar: Cengage Learning

Hedge, M.N. (2007). Hegde's PocketGuide to Treatment in Speech-Language Pathology, 3rd Edition. Delmar: Cengage Learning

 

Το Έργο μας

my gallery front

Επικοινωνία

"Ανάπτυξη" Καλαμάτας

Βασ. Όλγας 23 - Καλαμάτα

Τηλ. 2721028954

"Ανάπτυξη" Μεσσήνης

Δημ. Παύλου Πτωχού 10 - Μεσσήνη

Τηλ. 2722024065

E-mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.